Welke ambtenaar is bevoegd om de huwelijksaangifte op te maken?

De bevoegde ambtenaar van de burgerlijke stand is de ambtenaar van de gemeente waar jij of je aanstaande echtgenoot ingeschreven is in het bevolkings-, vreemdelingen- of wachtregister op de datum van de opmaak van de akte van huwelijksaangifte.

De ambtenaar van de burgelijke stand van de gemeente van de actuele verblijfplaats van één van jullie is bevoegd als:

  • geen van jullie beiden ingeschreven is in het Rijksregister
  • de actuele verblijfplaats van één van jullie of beiden niet overeenstemt met de inschrijving in het Rijksregister

Voor Belgen die in het buitenland verblijven en die niet zijn ingeschreven in het bevolkingsregister van een Belgische gemeente, kan de aangifte gebeuren bij:

  • de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente van de laatste inschrijving in het bevolkings-, vreemdelingen- of wachtregister van jou of je aanstaande echtgenoot
  • de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente waar een bloedverwant tot en met de tweede graad van jou of je aanstaande echtgenoot zijn inschrijving heeft op de datum van de opmaak van de akte
  • de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente van de geboorteplaats van een van de aanstaande echtgenoten

Kunnen jij of je aanstaande echtgenoot geen beroep doen op een van de bovenstaande mogelijkheden? Dan is de ambtenaar van de burgerlijke stand van Brussel bevoegd voor jullie huwelijksaangifte.

Ontvangstbewijs als alle documenten overgemaakt zijn

Hebben jullie alle documenten voor de huwelijksaangifte overgemaakt aan de bevoegde ambtenaar van de burgerlijke stand? Dan krijgen jullie een ontvangstbewijs. Het ontvangstbewijs bevestigt alleen de volledigheid van het aangiftedossier, maar is nog geen huwelijksaangifte.

De afgifte van het ontvangstbewijs is belangrijk om twee redenen:

  • De wettelijke termijn waarbinnen de ambtenaar van de burgerlijke stand de huwelijksaangifte moet opmaken begint op dat moment te lopen.
  • Heb je een bevel gekregen om het grondgebied te verlaten? Het ontvangsbewijs beschermt je tijdelijk tegen een gedwongen uitvoering van het bevel.

Volgens de omzendbrief over de strijd tegen schijnhuwelijken en schijnwettelijke samenwoningen van 6 september 2013 moet de ambtenaar van de burgerlijke stand geen ontvangsbewijs afgeven als hij de huwelijksaangifte onmiddellijk opmaakt. Dat druist in tegen de wet. Volgens artikel 64 § 1 Burgerlijk Wetboek is de ambtenaar van de burgerlijke stand verplicht een ontvangsbewijs af te geven van zodra alle vereiste documenten overgemaakt werden. De wet voorziet daarop geen uitzonderingen. 

Persoonlijke aangifte

Jij en je toekomstige echtgenoot moeten persoonlijk aangifte doen van het huwelijk bij de ambtenaar van de burgerlijke stand. De akte van aangifte moet samen met de ambtenaar van de burgerlijke stand ondertekend worden door de aangever(s).

Als je zonder je partner aangifte wil doen, moet je een gelegaliseerd schriftelijk bewijs voorleggen waarin de afwezige partner instemt met de huwelijksaangifte.

De procureur des Konings kan je om gewichtige redenen vrijstellen van de verplichting om een huwelijksaangifte te doen.

Gegevensuitwisseling tussen ambtenaar burgerlijke stand en DVZ

De ambtenaar van de burgerlijke stand moet de Dienst Vreemdelingenzaken informeren over elk voorgenomen huwelijk met een vreemdeling zonder wettig verblijf of een vreemdeling in precair verblijf. De ambtenaar moet een fiche invullen en opsturen naar de DVZ. Hij moet dat doen van zodra hij een ontvangsbewijs afgeeft aan het koppel dat de huwelijksaangifte wil doen.

De DVZ zal binnen de 30 dagen na de ontvangst van de fiche de relevante inlichtingen waarover het beschikt (huwelijk in het buitenland, geweigerd huwelijk, feitelijke samenwoonst met een andere persoon, enzovoort) overmaken aan de ambtenaar van de burgerlijke stand.

Termijn om de akte van huwelijksaangifte op te maken?

De ambtenaar van de burgerlijke stand moet binnen een maand na de afgifte van het ontvangstbewijs de akte van huwelijksaangifte opmaken.

Dat geldt niet wanneer de ambtenaar twijfels heeft over de geldigheid of echtheid van de documenten die overgemaakt werden. In dat geval brengt hij de aanstaande echtgenoten onmiddellijk op de hoogte van zijn twijfels. Het is aangewezen dat hij zijn gemotiveerde beslissing om de termijn te verlengen overmaakt aan betrokkenen met een aangetekend schrijven of door een rechtstreekse overhandiging tegen ontvangstbewijs (omzendbrief over strijd tegen schijnhuwelijken en schijnwettelijke samenwoningen van 6 september 2013). De ambtenaar van de burgerlijke stand heeft dan drie maanden de tijd, te rekenen vanaf de datum van het ontvangstbewijs, om een beslissing te nemen over de geldigheid of echtheid van de documenten en over het opmaken van de akte van huwelijksaangifte.

Neemt hij geen enkele beslissing binnen de drie maanden? Dan is de ambtenaar verplicht om onmiddellijk de akte van huwelijksaangifte op te maken.

Wanneer weigert de ambtenaar van de burgerlijke stand de huwelijksaangifte?

De ambtenaar van de burgerlijke stand kan alleen weigeren om de akte van huwelijksaangifte op te stellen:

  • wanneer jullie niet alle vereiste documenten voorlegden of
  • wanneer hij de geldigheid of echtheid van de voorgelegde documenten niet erkent. Bijvoorbeeld omdat een document niet gelegaliseerd is, niet vertaald is door een beëdigd vertaler of niet voldoende recent is.

De ambtenaar van de burgerlijke stand moet jou en je toekomstige echtgenoot onmiddellijk op de hoogte brengen van zijn gemotiveerde weigeringsbeslissing. Hij moet dat doen met een aangetekend schrijven of door rechtstreekse overhandiging tegen ontvangstbewijs. De kennisgeving moet je beroepsmogelijkheden vermelden (omzendbrief over strijd tegen schijnhuwelijken en schijnwettelijke samenwoningen van 6 september 2013). De ambtenaar maakt een kopie van zijn weigeringsbeslissing, samen met een kopie van alle nuttige documenten, over aan de procureur des Konings van het gerechtelijk arrondissement waarin de weigering plaatsvond.

Is één van jullie of zijn beiden op de dag van de weigering van de opmaak van de huwelijksakte niet ingeschreven in de gemeente of heb je er geen actuele verblijfplaats? Dan brengt de ambtenaar van de burgerlijke stand zijn collega van de gemeente van inschrijving of van de actuele verblijfplaats op de hoogte van zijn weigeringsbeslissing.

Welk beroep tegen een weigering van een huwelijksaangifte?

Jij en je aanstaande echtgenoot kunnen beroep aantekenen tegen de weigering door de ambtenaar van de burgerlijke stand om de akte van huwelijksaangifte op te maken, binnen de maand na de kennisgeving. Het beroep moet worden aangetekend bij de familierechtbank.

  • Tegen een negatieve beslissing van de familierechtbank kan je beroep aantekenen bij het hof van beroep.
  • Bij een positieve beslissing zal de rechter de ambtenaar bevelen de akte van huwelijksaangifte op te maken.    
Extra informatie